İLK YARDIM NEDİR?
Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren
durumda,sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya
kadar,hayatın kurtarılması yada durumun daha kötüye
gitmesini önlemek amacıyla,ilaçsız olarak yapılan
uygulamalara ilk yardım denir.
İLK YARDIM
UYGULAMASINDA KESİNLİKLE İLAÇ KULLANILMAZ.
İLK YARDIMDA AMAÇ NEDİR?
1.Yaşamı koruma ve sürdürülmesini sağlama
2.Durumun kötüleşmesini engelleme
3.İyileşmesini kolaylaştırma
İLKYARDIMCININ ÖZELLİKLERİ VE SORUMLULUKLARI
NEDİR?
1.Sakin ve telaşsız olmalı.
2.Hastayı sakinleştirmeli.
3.Çevreyi değerlendirip süren bir tehlike
olup olmadığını belirlemeli.
4.Kendi can güvenliğini tehlikeye atmamalı.
5.Çevredeki kişileri,sağlık
kuruluşları,itfaiye ve güvenliğe haber vermeleri
için organize etmeli.
6.Hastanın durumunu değerlendirerek uygun ilk
yardıma başlamalı.
7.Hastanın sağlık kuruluşuna bir an önce
ulaşmasını sağlamalı.
İLK YARDIMIN ABC'Sİ NEDİR?
A.Soluk yolunun
açılması.
B.Solunumun düzeltilmesi.
C.Dolaşımın etkinliğini sağlama.
SOLUK YOLU NASIL AÇILIR?
1.Ağızda toz toprak,kırık takma diş ve
yabancı cisimler varsa çıkarılır.
2.Bilinci
kapalı kişilerde dil arkaya düşüp havayolunu
tıkayabilir.Bu durumda baş geriye itilip çene yukarı
kaldırılarak soluk yolu açılır.
SOLUNUM YOLU NASIL DÜZELTİLİR?(YAPAY SOLUNUM)
Solunumu duran kişiye derhal yapay solunum
uygulanmalıdır.
1.Hasta sert bir zemine yatırılır.
2.Ağız içi temizlenerek varsa yabancı
cisimler çıkarılır.
3.Çenesi yukarı kaldırılarak baş hafifçe
arkaya itilir.
4.Ağızdan ağıza solunum yapılacaksa burun
kapatılır.Burundan solunum yapılacaksa ağız
kapatılır.
5.Derin bir soluk alınıp,solunum yaptırılacak
kişinin ağzına (yada burnuna) ağız yerleştirlir.
6.Hastanın göğsünün kabarmasına yetecek şiddette
soluk verilir.
DOLAŞIMIN ETKİNLİĞİ NASIL SAĞLANIR?(KALP MESAJI)
1.Kalp durmuşsa hemen kalp mesajına başlanır.
2.Hasta sert bir zemine yatırılır ve bir yanına
diz çökülür.
YARA İÇİNDEKİ YABANCI
CİSİM,KEMİK,PARÇASI VS. ÇIKARILMAMALIDIR.
3.Göğüs
kemiğinin(iman tahtası)üçte bir alt ucuna bir elin ayası
sıkıca yerleştirilir,diğer elin ayası bunun üstüne
konur.Parmaklar hastaya temas etmemelidir.
4. Kollar dik tutularak (Bilek ve dirsekler
bükülmeden)sabit ve ritmik bir şekilde göğüse 4-5 cm
bastırılır.
5. Arada nabız kontrol edilerek dakikada 60 kez
olmak üzere dolaşım başlayıncaya kadar devam edilir.
BAYILMALARDA UYGULANACAK İLKYARDIM KURALLARI
1.Elbiseleri boyundan,göğüsten ve karından
gevşetilir.
2.Hastanın beynine kan gitmesini sağlamak için
düz bir yerde sırtüstü yatırılarak,ayakları yukarı
kaldırılır ve sonrada şok pozisyonunda bekletilir.
Kesinlikle başının altına yastık konmaz.
3.Hastaya uyarıcı kokular koklatılır. (Amonyak
vb.)
4.Hastanın zorlanmaksızın kendine gelmesi
beklenir.
5.Kendine geldiğinde su, çay gibi içecekler azar
azar verilmelidir.
GÖĞÜS YARALANMALARINDA İLKYARDIM
1.Yaralı,yarı oturur duruma getirilir
2.Havanın akciğerler dolmasına engel olmak için
açık olan yara yerine temiz bir bez kapatıp basınç
yapmadan sarılır
3.Kazazedenin ısı kaybı önlenir.
KARIN YARALANMALARINDA İLKYARDIM
1.Hastaya ağızdan yiyecek içecek verilmez.
2.Yaralı başı hafif yüksek, dizlernin altına rulo
edilmiş bir battaniye konularak sırt üstü yatırılır
3.Herhangi bir organ dışarı çıkmış ise asla el
sürülmez.Genişbir gaz bezi varsa serum fizyolojik ile
ıslatılarak basınç yapmadan organların üzerine örtülür.
4.Yaralı zaman geçirmeden sevkedilir..
EGZOS ZEHİRLEMELERİNDE İLKYARDIM
1.Hasta derhal temiz havaya çıkarılır.
2.Şuuru tam kapalı olmayanlar temiz havada derin
solunum yaptırılır.
3.Şuuru kapalı veya solunum yapmakta güçlük çeken
hastalara suni solunum tatbik edilir.
4.Beden ısısının düşmesini engellemek için üstü
örtülür.
5.Hasta en seri şekilde sağlık merkezine
gönderilir.
SİNDİRİM YOLU İLE OLAN ZEHİRLEMELERİNDE İLKYARDIM
1.Zehrin sulanması ve emilimin yavaşlaması için
hastalara;süt,yumurta akı,nişasta solisyonlu su içirilir
2.Kusmasına yardım edilir.
3.Asitle olan zehirlenmelerde,hasta hiçbir zaman
kusmaya zorlanmaz.Su ve süt yumurta akı karıştırılarak
içirilir.
4.Alkali ile olan zehirlenmelerde:1/4 oranında
sirke ile hazırlanmış 500ml. su veya limon suyu
içirilir.
KANAMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Kanayan uzuv(kol,bacak vs.)yükseltilir.
2.Yara üzerine temiz gazlıbez,mendil veya çamaşır
parçası konur ve sıkıca bastırılır.
3.Kanama durmazsa kanayan yerin 5 cm yukarı
kısmına bandaj uygulanır.
BURUN KANAMASINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Burnu kanayan kişinin başı hafifçe öne eğilir.
2.Hasta burun üzerine basınç yapar
3.Bu sırada ağızdan soluk alıp verir ve asla
sümkürmez.
BURUN KANAMASINDA
HASTANIN BAŞI GERİYE DOĞRU KALDIRILMAZ.
ELEKTİRİK ÇARPMALARINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Önce ilk yardımcı kendi güvenliğini sağlar.
2.Elektrik akımının yaralı ile teması kesilir.Bu
yapılmadan önce yaralıya dokunulmaz
3.Kuru tahta parçası ve lastik gibi elektrik
geçirmeyen maddelerle hasta çekilerek veya kablo
itilerek akımdan kurtarılır.
4.Solunum durmuşsa yapay solunuma,kalp durmuşsa
kalp mesajına başlanır.
5.Yanık varsa soğuk su ile yıkanır.
KIRIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Hasta sarsılmaz ve hareket ettirilmez.
2. Kanama varsa durdurulur.
3. Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi hareketsiz
hale getirilir.(Bunun için tahta gibi sert cisimler
kullanılabilir.)
4.Açık kırık varsa(kırık uçları görülüyorsa)kırık
kemik parçalarına kesinlikle dokunulmaz ve bunlar
yerleştirilmeye çalışılmaz.Yara üzerine temiz bir
gazlıbez kapatılır.
YANIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Soğuk musluk suyu ile ağrı azaltılır.
2.Hastanın takıları çıkartılır.(Daha sonra
oluşabilecek şişler nedeniyle çıkarmak zorlaşabilir.)
3.Oluşan kabarcıklar patlatılmaz.
4.Yanan kısımların üzeri temiz gazlıbezle
kapatılır hiçbir şey sürülmez.
5.Hastanın bilinci yerinde ise bol su içirilir.
YANIK YÜZEYİNE DİŞ
MACUNU,SALÇA,YOĞURT GİBİ MADDELER KESİNLİKLE
SÜRÜLMEMELİDİR.
YARALANMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Kanama varsa kontrol edilir.
2.Yaranın kirlenmesi önlenir.
3.Varsa kopan parça korunur.(Islak bir gazlı beze
sarılıp bir naylon torbaya konulur,bu torba da içi buz
dolu başka bir torbaya konulur.) |